Чаму нельга выкідваць некаторыя адходы ў звычайны смеццевы кантэйнер

Большасць бытавых адходаў можна выкінуць у звычайны кантэйнер для змешаных адходаў. Але некаторыя рэчы патрабуюць іншага абыходжання: яны ўтрымліваюць рэчывы, якія могуць быць небяспечнымі для навакольнага асяроддзя, або матэрыялы, якія можна вярнуць у вытворчасць.

Батарэйкі, лямпы, старая тэхніка, лекі і іншыя спецыяльныя катэгорыі адходаў не павінны трапляць у агульны паток смецця. Для іх існуюць асобны збор, сартаванне, перапрацоўка або бяспечнае абясшкоджванне.

У гэтым артыкуле расказваем, чаму такія адходы нельга выкідваць разам са звычайным смеццем і што адбываецца з імі далей.

Што адбываецца з адходамі пасля выкідвання

Пасля таго як адходы трапляюць у звычайны кантэйнер, яны змешваюцца паміж сабой і накіроўваюцца далей як камунальныя адходы.

Калі розныя матэрыялы аказваюцца разам, іх складаней сартаваць і перапрацоўваць. Акрамя таго, некаторыя рэчы могуць ствараць дадатковыя рызыкі для работнікаў прадпрыемстваў па абыходжанні з адходамі і навакольнага асяроддзя.

Напрыклад, пашкоджаныя батарэйкі і акумулятары могуць стаць прычынай узгаранняў, а ртуцьзмяшчальныя лямпы патрабуюць асцярожнага абыходжання з-за ртуці ўнутры.

Асобны збор дазваляе накіроўваць розныя віды адходаў туды, дзе з імі можна працаваць правільна: перапрацоўваць матэрыялы, здабываць карысныя кампаненты або бяспечна абясшкоджваць небяспечныя рэчывы.

Батарэйкі і акумулятары

Батарэйкі ўтрымліваюць металы і хімічныя рэчывы, якія выкарыстоўваюцца для атрымання электрычнасці. У залежнасці ад тыпу элемента сілкавання гэта могуць быць літый, нікель, цынк, марганец, кобальт і іншыя матэрыялы.

У спраўнай батарэйцы гэтыя рэчывы знаходзяцца ўнутры корпуса. Але пасля траплення ў агульны паток адходаў корпус з часам можа пашкодзіцца, а змесціва — трапіць у навакольнае асяроддзе.

Літыевыя батарэйкі і акумулятары патрабуюць асаблівай увагі з-за рызыкі нагрэву і ўзгарання пры пашкоджанні або кароткім замыканні.

Больш падрабязна:

• Батарэйкі

Лямпы

Некаторыя лямпы патрабуюць асобнага збору з-за свайго складу.

Энергазберагальныя і люмінесцэнтныя лямпы адносяцца да ртуцьзмяшчальных адходаў. Унутры іх знаходзіцца невялікая колькасць ртуці, неабходнай для працы лямпы. Пакуль лямпа цэлая, яна бяспечная, але пры пашкоджанні патрабуе асцярожнага абыходжання.

Святлодыёдныя лямпы не ўтрымліваюць ртуць, але адносяцца да электрычнага абсталявання і маюць электронныя кампаненты і матэрыялы, якія можна перапрацаваць.

Больш падрабязна:

• Лямпы
• Ртутныя градуснікі

Тэхніка і тэлефоны

Старая тэхніка — гэта не проста смецце. У ёй утрымліваюцца металы, пластык, шкло і электронныя кампаненты.

Камп’ютары, тэлефоны, бытавыя прыборы і іншая электроніка могуць утрымліваць матэрыялы, якія можна вярнуць у вытворчасць пасля перапрацоўкі. Адначасова ў складзе электронікі ёсць кампаненты, якія патрабуюць спецыяльнага абыходжання.

Асаблівай увагі патрабуюць мабільныя тэлефоны і прылады з акумулятарамі. Пашкоджаныя акумулятары могуць быць небяспечнымі з-за рызыкі перагрэву і ўзгарання.

Больш падрабязна:

• Тэхніка
• Тэлефоны

Лекі

Пратэрмінаваныя і непатрэбныя лекі не павінны трапляць у звычайны смеццевы кантэйнер або каналізацыю.

Пасля траплення ў навакольнае асяроддзе дзеючыя рэчывы лекаў могуць уплываць на ваду і жывыя арганізмы. Звычайныя сістэмы ачысткі вады не прызначаныя для поўнага выдалення ўсіх фармацэўтычных злучэнняў.

Лекі патрабуюць асобнага абыходжання ў адпаведнасці з устаноўленымі правіламі.

Больш падрабязна:

• Лекі

Адзенне

Адзенне не з'яўляецца небяспечным адходам, але яго выкідванне разам са звычайным смеццем азначае страту матэрыялаў, якія яшчэ могуць быць выкарыстаныя.

Чыстае адзенне і абутак могуць атрымаць другое жыццё праз паўторнае выкарыстанне. Тэкстыль таксама можа выкарыстоўвацца як сыравіна для вытворчасці новых матэрыялаў.

Пры гэтым пашкоджанае або забруджанае адзенне не заўсёды падыходзіць для паўторнага выкарыстання і патрабуе іншага абыходжання.

Больш падрабязна:

• Адзенне

Што сапраўды перапрацоўваецца

Асобны збор не азначае, што кожная рэч цалкам ператвараецца ў новы тавар.

Некаторыя матэрыялы добра падыходзяць для перапрацоўкі: металы, асобныя віды пластыку, шкло, частка тэкстылю і электронных кампанентаў.

Іншыя адходы патрабуюць абясшкоджвання або спецыяльнага захоўвання. Напрыклад, задача збору ртуцьзмяшчальных лямпаў — не толькі вярнуць матэрыялы ў вытворчасць, але і не дапусціць траплення ртуці ў навакольнае асяроддзе.

Галоўны прынцып асобнага збору — накіраваць кожны від адходаў туды, дзе з ім можна абыходзіцца бяспечней і больш эфектыўна.

Што можна зрабіць

1. Не выкідвайце спецыяльныя катэгорыі адходаў разам са звычайным смеццем.
2. Захоўвайце такія рэчы асобна да моманту здачы.
3. Падрыхтоўвайце іх паводле рэкамендацый для канкрэтнай катэгорыі.
4. Карыстайцеся спецыяльнымі пунктамі прыёму.

Знайсці падыходзячы пункт для здачы батарэек, лямпаў, тэхнікі, адзення і іншых адходаў можна праз Telegram-бот праекта.

Частыя пытанні

Чаму нельга проста выкінуць адну батарэйку?

Адна батарэйка не зменіць сітуацыю адразу, але яна адносіцца да адходаў, якія патрабуюць асобнага абыходжання.

Ці ўсе адходы перапрацоўваюцца?

Не. Некаторыя матэрыялы перапрацоўваюцца, некаторыя абясшкоджваюцца або накіроўваюцца на бяспечнае захоўванне.

Чаму нельга выкідваць лекі ў каналізацыю?

Дзеючыя рэчывы лекаў могуць трапляць у ваду і патрабуюць спецыяльнага абыходжання.

Святлодыёдныя лямпы небяспечныя як ртутныя?

Не. Святлодыёдныя лямпы не ўтрымліваюць ртуці, але адносяцца да электронных адходаў.

Крыніцы

1. World Health Organization (WHO). Mercury and health.
2. United Nations Environment Programme (UNEP). Minamata Convention on Mercury.
3. European Commission. Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE).
4. Basel Convention. Technical guidelines on environmentally sound management of waste.