Куды здаць батарэйкі ў Беларусі і чаму іх нельга выкідваць у смецце
Выкарыстаныя батарэйкі не варта выкідваць разам са звычайным смеццем. Іх лепш захоўваць асобна і здаваць у спецыяльныя пункты прыёму. Гэта датычыцца пальчыкавых (AA), мезенцавых (AAA), батарэек-«таблетак» і невялікіх бытавых акумулятараў.
У гэтым артыкуле расказваем, чаму батарэйкі збіраюць асобна, як падрыхтаваць іх да здачы і што адбываецца пасля збору. Аўтамабільныя акумулятары адносяцца да асобнай катэгорыі адходаў і прымаюцца па іншых правілах.
Чаму нельга выкідваць у звычайнае смецце
Батарэйка — гэта хімічная крыніца току. Унутры знаходзяцца металы і электраліт, якія забяспечваюць выпрацоўку электраэнергіі. У залежнасці ад тыпу батарэйкі гэта могуць быць літый, нікель, цынк, марганец, кобальт і іншыя рэчывы. У некаторых батарэйках-«таблетках» таксама можа ўтрымлівацца невялікая колькасць ртуці.
Падчас выкарыстання батарэйка бяспечная: усе рэчывы знаходзяцца ў герметычным корпусе. Аднак пасля траплення на палігон цвёрдых камунальных адходаў корпус з часам можа разбурыцца пад уздзеяннем вільгаці, механічных нагрузак і карозіі. У выніку змесціва батарэйкі можа трапіць у навакольнае асяроддзе.
Асобнай увагі патрабуюць літыевыя батарэйкі і акумулятары. Пры пашкоджанні або кароткім замыканні яны могуць моцна награвацца і нават загарэцца. Таму перад здачай іх кантакты рэкамендуецца ізаляваць звычайным скотчам або ізаляцыйнай стужкай.
Асобны збор дазваляе накіроўваць выкарыстаныя батарэйкі на спецыялізаваную перапрацоўку або бяспечнае абыходжанне. Пры гэтым частку матэрыялаў можна выкарыстоўваць паўторна, а патэнцыйна небяспечыя кампаненты не трапляюць у агульны паток адходаў.
Як падрыхтаваць батарэйкі да здачы
- Збярыце выкарыстаныя батарэйкі ў асобную скрыначку, кантэйнер або пакет.
- Захоўвайце іх у сухім месцы пры пакаёвай тэмпературы.
- Калі батарэйка літыевая, рэкамендуецца заклеіць яе кантакты скотчам або ізаляцыйнай стужкай.
- Не разбірайце батарэйкі і не спрабуйце адкрыць іх корпус.
- Не кідайце батарэйкі ў агонь і не награвайце іх.
- Калі батарэйка пашкоджаная або працякла, пазбягайце кантакту з яе змесцівам і як мага хутчэй здайце яе ў пункт прыёму.
Што прымаюць, а што не
| Што | Звычайна прымаюць | Заўвага |
|---|---|---|
| Пальчыкавыя батарэйкі (AA, AAA) | ✅ | Самыя распаўсюджаныя элементы сілкавання |
| Батарэйкі-«таблеткі» | ✅ | У тым ліку для гадзіннікаў і бірулек |
| Бытавыя акумулятары | ✅ | NiMH, NiCd і іншыя |
| Літыевыя батарэйкі | ✅ | Пажадана папярэдне заклеіць кантакты |
| Аўтамабільныя акумулятары | ❌ | Для іх існуюць асобныя пункты прыёму |
| Пашкоджаныя батарэйкі | Звычайна прымаюць | Умовы могуць адрознівацца ў розных пунктах |
Умовы прыёму могуць адрознівацца. Актуальную інфармацыю заўсёды можна паглядзець у боце.
Што адбываецца далей
Пасля збору батарэйкі сартыруюць паводле тыпаў і накіроўваюць на спецыялізаваныя прадпрыемствы. У залежнасці ад тэхналогіі з іх могуць здабываць сталь, цынк, марганец, нікель, кобальт і іншыя матэрыялы, прыдатныя для паўторнага выкарыстання.
Не ўсе кампаненты батарэек удаецца перапрацаваць цалкам. Частка матэрыялаў пасля апрацоўкі абясшкоджваецца або накіроўваецца на бяспечнае захоўванне ў адпаведнасці з дзеючымі патрабаваннямі.
Асобны збор дазваляе паменшыць колькасць патэнцыйна небяспечных адходаў, якія трапляюць на палігоны, і вярнуць частку каштоўных матэрыялаў у вытворчасць.
Частыя пытанні
Ці можна выкінуць адну батарэйку ў смецце?
Лепш гэтага не рабіць. Нават адна выкарыстаная батарэйка адносіцца да адходаў, якія рэкамендуецца збіраць асобна.
Ці трэба заклейваць усе батарэйкі?
Не. Звычайна гэта рэкамендуецца толькі для літыевых батарэек і акумулятараў.
Ці можна захоўваць выкарыстаныя батарэйкі дома?
Так. Захоўвайце іх у сухім месцы, удалечыні ад крыніц цяпла і дзяцей.
Што рабіць, калі батарэйка працякла?
Не дакранайцеся да яе змесціва голымі рукамі. Пакладзіце батарэйку ў асобны пакет або кантэйнер і здайце ў пункт прыёму.
Куды здаваць аўтамабільны акумулятар?
Аўтамабільныя акумулятары прымаюцца асобна. Яны не адносяцца да бытавых батарэек і патрабуюць іншага парадку абыходжання.
Больш падрабязна пра тое, чаму батарэйкі і іншыя віды адходаў нельга выкідваць разам са звычайным смеццем, чытайце ў артыкуле Чаму гэта нельга выкідваць у звычайнае смецце.
Крыніцы
- United States Environmental Protection Agency (EPA). Mercury Batteries. https://www.epa.gov/mercury/mercury-batteries
- Basel Convention. Technical guidelines on environmentally sound management of waste batteries.
- UNEP. Global Chemicals Outlook II.
- Пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 30.06.2020 № 388 «Аб абыходжанні з адходамі тавараў і ўпакоўкі».