Куды здаць ртутны градуснік і што рабіць, калі ён разбіўся
Ртутны градуснік — гэта прыбор, які патрабуе асобнага абыходжання. Унутры яго знаходзіцца ртуць — метал, які пры трапленні ў навакольнае асяроддзе можа прадстаўляць небяспеку.
🌡️ Цэлы стары градуснік не варта выкідваць у звычайнае смецце. Калі ён разбіўся, галоўнае — не панікаваць і правільна сабраць ртуць.
⚠️ Чаму нельга выкідваць у звычайнае смецце
У спраўным ртутным градусніку ртуць знаходзіцца ўнутры закрытай шкляной колбы. Пакуль корпус не пашкоджаны, яна не кантактуе з навакольным асяроддзем.
Пасля пашкоджання градусніка дробныя кроплі ртуці могуць трапіць на падлогу, закатацца ў шчыліны або застацца ў цяжкадаступных месцах. Асноўная небяспека звязана з парамі ртуці, якія могуць трапляць у паветра памяшкання.
Калі выкінуць ртутны градуснік разам са звычайнымі адходамі:
- ртуць трапіць у агульны паток смецця;
- яе будзе складаней бяспечна сабраць і абясшкодзіць;
- павялічваецца рызыка забруджвання навакольнага асяроддзя.
Ртуцьзмяшчальныя адходы патрабуюць асобнага абыходжання і не павінны трапляць у звычайны кантэйнер для бытавога смецця.
🧤 Як падрыхтаваць градуснік да здачы
Калі градуснік цэлы:
- Захоўвайце яго асобна ад звычайнага смецця.
- Не разбірайце корпус і не спрабуйце самастойна дастаць ртуць.
- Трымайце яго ў месцы, дзе ён не зможа выпадкова ўпасці і разбіцца.
- Перадайце яго ў пункт, які прымае ртуцьзмяшчальныя адходы.
🚨 Што рабіць, калі разбіўся ртутны градуснік
Калі градуснік разбіўся дома:
- Выведзіце з памяшкання дзяцей і хатніх жывёл.
- Адкрыйце акно для праветрывання, але пазбягайце моцнага скразняку.
- Надзеньце пальчаткі перад уборкай.
- Асцярожна збярыце кроплі ртуці і аскепкі шкла.
- Змясціце сабраныя матэрыялы ў шчыльна закрытую ёмістасць.
- Перадайце іх для далейшага бяспечнага абыходжання.
Для збору дробных кропель ртуці выкарыстоўваюць спосабы, якія дазваляюць акуратна сабраць іх з паверхні: напрыклад, ліст паперы або ліпкую стужку.
⚠️ Не выкарыстоўвайце венік або пыласос. Венік можа раздрабніць кроплі ртуці на больш дробныя часткі, а пыласос можа распаўсюдзіць пары ртуці і забрудзіць сам прыбор.
❌ Чаго нельга рабіць
| Дзеянне | Чаму нельга |
|---|---|
| 🧹 Падмятаць ртуць венікам | Кроплі могуць падзяліцца на больш дробныя часткі |
| 🌀 Выкарыстоўваць пыласос | Можа павялічыцца распаўсюджванне пароў ртуці |
| 🗑️ Выкідваць градуснік у звычайны кантэйнер | Ртуць трапіць у агульны паток адходаў |
| 🚰 Зліваць ртуць у каналізацыю | Каналізацыя не прызначана для такіх рэчываў |
| 🔨 Разбіраць градуснік | Павялічваецца рызыка кантакту з ртуццю |
♻️ Што адбываецца далей
Пасля збору ртутныя градуснікі перадаюцца для спецыяльнага абыходжання.
Галоўная задача пры працы з такімі адходамі — не дапусціць траплення ртуці ў навакольнае асяроддзе і бяспечна абыходзіцца з матэрыяламі, якія яе змяшчаюць.
У адрозненне ад звычайнага смецця, ртуцьзмяшчальныя прыборы патрабуюць асобнага збору і апрацоўкі.
У Беларусі такія адходы патрабуюць спецыяльнага парадку абыходжання.
❓ Частыя пытанні
Ці можна проста выкінуць стары ртутны градуснік?
Не. Нават цэлы градуснік не варта выкідваць разам са звычайным смеццем.
Што рабіць, калі градуснік разбіўся?
🚨 Прыбярыце дзяцей і жывёл з памяшкання, праветрыце пакой і акуратна збярыце ртуць і аскепкі.
Ці можна прыбраць ртуць пыласосам?
Не. Выкарыстанне пыласоса можа павялічыць распаўсюджванне пароў ртуці і ўскладніць далейшае абыходжанне з прыборам.
Ці трэба выкідваць працуючы градуснік?
Калі градуснік больш не патрэбны, лепш перадаць яго туды, дзе прымаюць ртуцьзмяшчальныя адходы.
Ці небяспечны адзін разбіты градуснік?
Рызыка залежыць ад умоў: памеру памяшкання, месца разліву і таго, наколькі хутка і правільна была праведзена ўборка.
Больш пра тое, чаму асобныя віды адходаў нельга выкідваць у звычайнае смецце, чытайце ў артыкуле Чаму гэта нельга выкідваць у звычайнае смецце.
📚 Крыніцы
- Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь — рэкамендацыі па дзеяннях пры разбітым ртутным градусніку.
- Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Рэспублікі Беларусь — матэрыялы па абыходжанні з небяспечнымі адходамі.
- Сусветная арганізацыя аховы здароўя (WHO). Mercury and health.
- Праграма ААН па навакольным асяроддзі (UNEP). Minamata Convention on Mercury.