Куды здаць лямпы ў Беларусі: люмінесцэнтныя, энергазберагальныя і LED
Выкарыстаныя лямпы не заўсёды можна выкідваць разам са звычайным смеццем. У першую чаргу гэта датычыцца энергазберагальных і люмінесцэнтных лямпаў — унутры іх можа ўтрымлівацца ртуць, таму яны патрабуюць асобнага збору.
Святлодыёдныя лямпы (LED) не ўтрымліваюць ртуці, але адносяцца да электрычнага абсталявання і таксама не павінны трапляць у агульны паток бытавых адходаў.
У гэтым артыкуле расказваем, чым адрозніваюцца розныя віды лямпаў, як падрыхтаваць іх да здачы і што адбываецца пасля збору.
Чаму нельга выкідваць у звычайнае смецце
Не ўсе лямпы аднолькавыя.
Энергазберагальныя лямпы — гэта кампактныя люмінесцэнтныя лямпы. Унутры такой лямпы знаходзіцца невялікая колькасць ртуці, якая патрэбная для працы крыніцы святла. Люмінесцэнтныя трубкі, якія часта выкарыстоўваюцца ў офісах і на прадпрыемствах, таксама адносяцца да ртуцьзмяшчальных адходаў.
Пакуль лямпа цэлая, ртуць знаходзіцца ўнутры герметычнай колбы. Але пры пашкоджанні або разбурэнні рэчывы з лямпы могуць трапіць у навакольнае асяроддзе.
Таму ртуцьзмяшчальныя лямпы нельга разбіваць, спальваць або выкідваць разам са звычайным смеццем.
Святлодыёдныя лямпы працуюць інакш. У іх няма ртуці, але ёсць электронныя кампаненты і металічныя дэталі, якія можна здаваць для далейшай сартавання і перапрацоўкі.
Асобны збор дазваляе правільна звяртацца з рознымі відамі лямпаў: ртуцьзмяшчальныя — абясшкоджваць, а электронныя кампаненты — перапрацоўваць.
Як падрыхтаваць лямпы да здачы
- Не разбівайце лямпы перад здачай.
- Захоўвайце выкарыстаныя лямпы асобна ад звычайнага смецця.
- Люмінесцэнтныя трубкі захоўвайце так, каб яны не маглі выпадкова ўпасці і разбіцца.
- Не спрабуйце самастойна разбіраць лямпы.
- Святлодыёдныя лямпы таксама здавайце асобна.
- Калі разбілася ртуцьзмяшчальная лямпа, не збірайце аскепкі голымі рукамі і не выкарыстоўвайце пыласос.
Што прымаюць, а што не
| Што | Звычайна прымаюць | Заўвага |
|---|---|---|
| Кампактныя люмінесцэнтныя лямпы | ✅ | Утрымліваюць ртуць |
| Люмінесцэнтныя трубкі | ✅ | Патрабуюць асобнага збору |
| Святлодыёдныя лямпы (LED) | ✅ | Не ўтрымліваюць ртуці, але маюць электроніку |
| Лямпы напальвання | Залежыць ад пункта | Звычайна не адносяцца да небяспечных |
| Разбітыя ртуцьзмяшчальныя лямпы | ⚠️ | Патрабуюць асцярожнага абыходжання |
Умовы прыёму могуць адрознівацца. Актуальную інфармацыю можна паглядзець у боце.
Што адбываецца далей
Пасля збору лямпы сартыруюць паводле тыпаў.
Ртуцьзмяшчальныя лямпы накіроўваюць на прадпрыемствы, дзе іх абясшкоджваюць. Падчас апрацоўкі вылучаюць шкло, метал і іншыя матэрыялы, а ртуць збіраюць асобна.
Святлодыёдныя лямпы адносяцца да электрычнага абсталявання. Пасля перапрацоўкі з іх могуць здабывацца металы, шкло і асобныя кампаненты электронікі.
Не ўсе матэрыялы з лямпаў можна перапрацаваць цалкам. Частка кампанентаў патрабуе далейшага бяспечнага абыходжання.
Частыя пытанні
Ці можна выкінуць энергазберагальную лямпу ў смецце?
Не. Такія лямпы ўтрымліваюць ртуць і павінны збірацца асобна.
Святлодыёдная лямпа бяспечнейшая?
Такія лямпы не ўтрымліваюць ртуці, але маюць электронныя кампаненты.
Што рабіць, калі разбілася энергазберагальная лямпа?
Не дакранайцеся да аскепкаў голымі рукамі. Праветрыце памяшканне, асцярожна збярыце рэшткі і не выкарыстоўвайце пыласос.
Ці можна захоўваць старыя лямпы дома?
Так. Захоўвайце іх у сухім месцы, дзе яны не могуць выпадкова разбіцца.
Больш падрабязна пра тое, чаму некаторыя адходы нельга выкідваць разам са звычайным смеццем, чытайце ў артыкуле Чаму гэта нельга выкідваць у звычайнае смецце.
Крыніцы
- World Health Organization (WHO). Mercury and health.
- United Nations Environment Programme (UNEP). Minamata Convention on Mercury.
- European Commission. Waste Electrical and Electronic Equipment (WEEE).